Sektörünü ve Departmanını Seç Mustafa Şahin

Doğru Meslek Seçimi Nasıl Yapılır?

Yeni CV örneklerini incele

Meslek seçimi lise ve eğitim hayatımız boyunca en çok merak ettiğimiz ve üzerinde kafa yorduğumuz süreçtir. Bu süreçte aklımıza birçok meslek gelir. Peki ama tüm bu mesleklerden en doğrusunu nasıl seçeriz, meslek seçimi nasıl yapılmalı? Hepsinin cevabı bu içerikte seni bekliyor.

Meslek seçimi nedir?

Meslek seçimi, hayatımızın ilerleyen dönemlerinde hangi iş alanıyla ilişki halinde olduğumuzu belirleyen bir süreçtir. Bu süreci kimi insanlar çocukluk döneminde bir ‘hayal kurma aktivitesi’ aracılığıyla belirliyor. Mesleğe ilk adımımızı eğitim hayatımızın ardından atmış olsak da, aslında lise döneminde ilgili meslek seçimine yönelik kararlar veriyoruz. Bunun ardından seçtiğimiz meslekle ilgili teknik detayları öğrenme çabası içine girip, kendimize bir yol haritası çiziyoruz. Kariyer hedefimize yönelik tecrübe arayışına girip, kendimizi sahada (iş başında) görmek istiyoruz.

İşte tüm bu süreçleri başarılı bir şekilde gerçekleştirmemiz için doğru meslek seçimi yapmamızın önemi artıyor. Önümüzde (sürekli değişmeye devam eden iş kolları hariç) doğru meslek seçimi yapmamızı zorlaştıracak bir faktör bulunmuyor. Meslek seçimini, yaş farketmeksizin hayatın diğer bölümlerinde de yapabilmekteyiz (İşinden memnun olmayan mühendisin, yeni bir meslek seçimi kararı alması gibi).

Meslek seçimi neden önemlidir?

''Meslek seçimi nedir?'' sorusunu yukarıda cevapladık. Peki, bunu bu kadar önemli kılan unsur nedir? Yanlış meslek seçimi insanların hayatını gerçekten de zorlaştırıyor mu? Meslek seçimi yapmamış kişiler işte bu soruları merak ediyor.

Özellikle son 50 yılda değişime uğrayan meslekler ve gelişen teknolojiyle birlikte devrini dolduracak mesleklerin var olmasıyla meslek seçimi önemli hale geldi. Eski çağlarda insanlar ticaretle, toprakla veya halk yönetimiyle meşguldü. Ancak zaman ilerledikçe yeni buluşların da etkisiyle yeni meslek alanları ortaya çıktı. Tarihin her döneminde gerçekleşen bu değişim günümüzde sayısız iş kollarının oluşumuna yol açtı. Yani meslek seçimi çağın koşullarına uygun olma zorunluluğu nedeniyle de önemlidir. Aynı zamanda her gün meslek seçimi yapamadığımız için, mesleğimizi seçerken önemsemeliyiz. Hayatımızı idame ettireceğimiz ortalama 40-45 yıl boyunca bir çalışma hayatı için acele kararlar vermek pek mantıklı değil.

Özellikle modern hayat ile birlikte insanların yaşam sürelerinin uzaması insanların daha uzun dönemler çalışmasına yol açmış ve böylece emeklilik yaşı 65’e kadar yükselmiştir. Bu durum eskiden önemsenmeyen meslek seçiminin önemsenmesine ve kariyer planlamalarının yapılmasına yol açmıştır. ''İnsanlar meslek seçimi nasıl yapılır?'' ve ''Kendime en uygun mesleği nasıl bulabilirim?'' sorularını sormuşlar hatta meslek seçimi için meslek seçimi testi gibi uygulamalarla profesyonel kurumlardan destek almaya başlamışlardır. Lisede meslek seçimi için psikolojik danışman rehber öğretmenden, üniversitede ise üniversite bünyesindeki kariyer merkezlerinden yardım almamız bu duruma örnektir.

Üniversite meslek seçimi yaparken nelere dikkat etmeliyiz?

Öncelikle, üniversite meslek seçimi için (kimi meslekler için) uygun zamandır. Bazı mesleklerde ise üniversite tercihimizle meslek seçimimizi tamamlamış oluruz. Üniversite bölüm tercihi yaparken bölüm için gerekli olan puanı almamız şart. İlgi alanımızı (sayısal-sözel) belirledikten sonra bize uygun olan belirli bir meslek grubuna yöneleceğiz.

Sayısal meslek seçimi için mühendislik, mimarlık ve tıp; sözel meslek seçimi için ise edebiyat, tarih ve öğretmenlik gibi yazılı metinlere odaklanan bölümleri seçmeliyiz. Ancak bu durumda dikkat etmemiz gereken şeyler var: ''Neleri yapmaktan hoşlanırız?'', ''Yeteneklerimiz neler?'', ''Seçeceğimiz alan kişilik özelliklerimizle (sabırsız kişinin sabır gerektiren bir meslek dalında çalışması) uyuşuyor mu?'' gibi soruları kendimize sorup cevaplandırmalıyız.

Bunlarla birlikte seçeceğimiz mesleği tüm yönleriyle tanımalıyız. Mesleği tanımak için araştırma yapmak ilk aşamada yeterli gözükse de, daha detaylı bilgiler için merak ettiğimiz meslekte tecrübeli bir kişiyle irtibat kurmakta fayda var. Mesleğin uzun vadedeki durumu, çalışma koşulları ve maddi imkânlarını da öğrenmemiz meslek seçimi konusunda bize yardımcı olacaktır.

Ardından gideceğimiz üniversiteyi de detaylıca tanımalıyız: ''Eğitimi akademik kariyer açısından yeterli mi?'', ''Üniversitenin imkânları neler?'', ''Seçtiğim üniversitedeki fakülte ve bölüm diğer üniversitelere kıyasla hangi seviyede?'' vb. tarzdaki araştırmaları yapmalıyız. Bu 3 alandaki yapılan araştırmalar ve sorulara verilen cevaplar neticesinde belirli bir alana yoğunlaşmış, seçim yapmak için yüzlerce seçenek arasında hapsolmaktan kurtulup tercihimiz sonucunda meslek seçimi için bir aşamayı tamamlamış olacağız.

Yanlış meslek seçimi sonuçları nelerdir?

En uygun meslek seçimi için neler yapmamız gerektiğini öğrendik. Peki ama her zaman işler umduğumuz gibi mi gidiyor? Tabii ki hayır.

Diyelim ki; meslek seçimi yaptık ve hatta işe başladık, ama hayallerimiz ile karşılaştığımız gerçeklik arasında uyumsuzluk oldu. Bu uyumsuzluğun sonucunda birtakım durumlarla karşılaşabiliriz. Öncelikle yaptığımız işten zevk almayız, mesai saatlerini doldurmak için zaman kollarız ve iş verimliliğimiz de düşer. İş hayatı dışında da mental olarak rahat olamayız. Yani bu durum sadece 24 saatimizin belli bir kısmını değil tüm hayatımızı etkiler. İnsanlarla kurduğumuz sosyal hayatı, hobilerimizi vs. her şeyi etkiler.

Sonra da iki seçenek arasında kalırız: Meslek değiştirmek ya da yapmaktan nefret ettiğimiz mesleği icra etmeye devam etmek. Bu seçeneklerden ilkini seçtiğimizde ‘zaman kaybı’ olarak değerlendirebileceğimiz bir sürecin ortaya çıkmasına neden oluruz. Diğer seçeneği seçersek ise yaptığımız işle insanlara yardımcı olmak bir yana, insanların mutsuz olmasına neden olabiliriz. Yani iş, bizim için bir işkenceye dönüşebilir.

Kısaca toparlayacak olursak yanlış meslek seçimi sonucu kişi,

  • Mutsuz olur,
  • Ekonomik sıkıntılar yaşar,
  • Zaman kaybı yaşar.

Kişiliğe göre meslek seçimi nasıl yapılır?

Bildiğimiz gibi her insan farklı kişilik özelliklerine sahiptir. Farklı kişilik özelliklerine sahip olan insanlar, farklı mesleklerde diğerinden daha başarılı olabilirler. İşte bundan hareketle insanların kişilik özelliklerine göre hangi mesleğe yönelmesi gerektiğini belirten meslek seçimi testleri bulunmaktadır.

Eğilimlerimize, yeteneklerimize göre cevapladığımız testte, çeşitli sorular bulunmaktadır. Bu sorular oldukça geniş çalışma alanlarına yönelik, her meslek grubunu içeren kısa sorulardır. Soruları kendi ilgi alanlarımıza göre cevaplandırdığımız testler, verdiğimiz cevaplara göre bizi belirli meslek alanlarına yönlendirir. Ancak bu testlerin bizi doğrudan bir mesleğe ulaştırması beklenemez. Tabii meslek seçimi gibi önemli bir konuyu sadece bir testle yapmak pek mantıklı sayılmaz. Sonuçta kişi kendi hayatındaki kararları kendi verir. Meslek seçimi sürecinde de tüm yardımcı uygulamaların yanı sıra son kararı verecek olan da kişinin kendisidir.


Ücretsiz kişilik testini çözerek 16 kişilik tipinden hangisi olduğunu öğrenebilirsin. Güçlü ve zayıf yönlerini ortaya çıkarabilir, hangi meslek sana uygun öğrenebilirsin. Böylece kariyerinde seni başarıya götürecek işi yapabilirsin. MBTI testine dayanan Toptalent kişilik testi o kadar kesin sonuçlar veriyor ki 16 kişilik testi kişilik tipin hakkında doğru bilgi edinmeni sağlıyor. Hemen 3 dakikalık kişilik testini çöz ve 16 kişilik tipinden hangisi olduğunu öğren!

Ücretsiz Kişilik Testini Çöz


Doğru meslek seçimi ne gibi avantajlar sağlar?

Mesleğimizi seçtik, işe girdik ve her şey süper gidiyor:) Değmeyin keyfimize. Bir yandan yaptığımız işten zevk alırken aynı zamanda para kazanmak bir taşla iki kuş vurmak gibi bir şey. Ama sadece bu değil, doğru meslek seçmekle aynı zamanda aldığımız kararların doğru olduğunu anlayıp, kendimizi tanıma ve değerlendirme imkanı da buluyoruz. Ve böylece hayatımız boyunca doğru kararlar verebilmek için bir tecrübe ediniyoruz.

Küçük yaşlarımızda doğru tercihler yaptığımızı düşünürsek ise iyi bir kariyer planlaması ile hayatımızda boş geçen yılların var olmasını önlemiş oluyoruz. Lisede, üniversitede meslek seçimimiz için doğru kararlar vermemizin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor. Sonuç olarak doğru bir meslek seçerek daha iyi bir hayat standardına sahip oluyor ve ‘iyi ki bu kararı vermişim’ demiş oluyorsun.

En iyi yeteneklerin kariyer platformu toptalent.co'ya üye ol, Türkiye'nin ve dünyanın en iyi şirketlerinin iş, staj ve kariyer fırsatlarını keşfet.