Üniversite ve Yüksek Lisans İçin Amaç Mektubu Yazma İpuçları

Yazar: Şebnem Manolya Demir

Yükseköğrenim İçin Amaç Mektubu Nasıl Yazılır?

Yüksekokula başvuracaksan, amaç mektubu hayatın boyunca yazacağın en zor şeylerden biri. Ayrıca, amaç mektubu mezun başvurularının en yanlış anlaşılan yanı; öğrencilerin çoğu bunu kendileri hakkında bir başka makale gibi geçiştiriyorlar ve genelde onları başvuranlar arasında öne çıkarmayacak monoton şeyler buluyorlar.

Amaç mektubu yüksek lisans başvuru paketinin önemli bir bileşeni ve üniversite kabul komitesi amaç mektubuna ve içeriğine büyük önem veriyorlar. Senin araştırma işine ve üniversitedeki yüksek eğitime olan samimi ilgini anlamaya çalışıyorlar.

Peki, nasıl başlayacaksın?

İlk taslağı yazdığını düşünürsek, yüksek ihtimalle amaç mektubun için aşağı yukarı bunun gibi bir açılış bulmuşsundur: “X Mühendisliği departmanında, Y Üniversitesi'nde Bilim Ustası programına başvuruyorum çünkü bu programın bilimsel ve teknik bilgimi geliştirmeme yardım edeceğine inanıyorum.”

Veya bu şekilde:

“X Mühendisliği departmanında, Y Üniversitesi'nde Bilim Ustası programına başvurduğum için son derece heyecanlıyım çünkü kendimi bildim bileli bilime karşı büyük bir tutkum var. Okula giden bir çocuk olduğum zamanlardan beri bir bilim insanı olmak istediğimi biliyordum.”

Yani bunu yazdın, değil mi? Ve şimdi birkaç dilbilgisi düzeltmesi yapacağını düşünüyorsun, daha sonra birkaç karmaşık kelime ekleyeceksin ve biraz rötuşla bu başlangıcı koruyacaksın. Bu başlangıç paragrafının okuyucunun ilgisini çekeceğini düşünüyor musun? Okuyucu amaç mektubunun geri kalanını başvuranın istedikleri tarzda bir öğrenci olduğuna dair bir açık görüşlülükle okuyacak mı? Bu başvuruyu sonrasında hatırlayacaklar mı? Sen karar ver.

Eğer fikrini yeni bir başlangıç yazmak üzere değiştirmezsen, o zaman tebrikler; amaç mektubun odadaki kağıt atık kutusuna gidiyor.

Kabul komitesi ne arıyor?

Kabul komitesi senin X/Y/Z üniversitesinde yüksek lisans programlarına başvurduğunu biliyor ve onların iyi tasarlanmış programlarının senin teknik becerilerini ve bilgini geliştireceğini çok iyi biliyorlar. Ve sen, artık işe yaramayacak bu eski klişeyi yazıyorsun. Mülakatınızda birinci soru sorulmuş: “Neden şirketimizde çalışmak istiyorsunuz?” ve sen “Hayatımı kazanmak için bir işe ihtiyacım var” diye cevaplıyorsun gibi.

Sen tek başvuran değilsin.

Belki kabul komitesinin bir üyesi senin başvurunu okuduğunda çoktan 100 mektup okumuştur ve başlangıcın seni öne çıkarmak konusunda başarısız oldu. Eğer günün sonunda kabul komitesinin, yüzlerce başvuru inceledikten sonra bile, mektubunu hatırlamasını istiyorsan özel, eşsiz ve tabii ki orijinal bir şey bulmalısın.

İnsanları çekecek bir şeye ihtiyacın var.

“Ben 11 yaşındayken abim yurt dışına gitti ve beni hayatımı değiştirecek bir şeyle bıraktı: bilimsel ekipmanlarla dolu bir ev yapımı laboratuvar, bir masaüstü bilgisayar ve binlerce kitap. En güzel günlerimden birkaçı laboratuvarı temizleyerek, kitaplarına göz atarak ve enstrümanlarıyla oynayarak geçti. O zamandan beri, onun gibi, kendi laboratuvarım olmasını istedim.”

Bu mektup kabul komitesine birinin uzun süreli hayat tutkusunu söylüyor, sadece bir laboratuvara sahip olmak değil, gerçek bir bilim insanı olmak. Komite öne çıkan adayları konuştuğunda bunu hatırlamayacaklarını mı düşünüyorsun? Tabii ki de hatırlayacaklar çünkü sadece Cartoon Network’te “Dexter’ın Laboratuvarı” çizgi filmini izlemek yerine ev yapımı bir laboratuvara sahip olmak büyük ihtimalle hepsi için el üzerinde tutulan bir fantezi olur.

Bir hikaye yaz, açıklama değil.

Kendini bir hikaye anlatıcısı yerine koy ve amaç mektubunu okurken okuyucularını nasıl bağlayabileceğini düşün.

Örneğin; seçmen istense birinin seyahat hikayesini dinlemek mi isterdin yoksa sadece otel fiyatları, yemekler vs. hakkında bilgileri mi? Hangisini tercih ederdin? Şüphesiz seyahat hikayesi mi? Çünkü seni duygusal açıdan tüm yolculuğa, yerlere ve zamana bağlar. Kendini anlatıcının yerine koyarsın ve o hikayeyi anlatırken anları yaşarsın. Bir hikayeleri açıklamalardan çok daha kolay hatırlarız. Çünkü hikayeler bize bağlanır, açıklamalar veya bilgiler bağlanmaz.

Senin hikayenin bir şekilde tamamen aynı olacağını söylemiyoruz ve seni mektubun için üstteki hikayeyi kopyalamaya teşvik etmiyoruz. Her zaman kendi hikayeni bulmalısın, eğer bunu hemen bulamıyorsan geçmişin hakkında düşün; eminim ki kendi hayatından eşsiz bir tane bulacaksın.

Sonuç olarak, girişini yazmadan önce kendine basit bir soru sor: “Kendi amaç mektubunu bir hikaye kitabı ya da gazete gibi okumak istiyor musun?” Cevap büyük bir değişiklik yaratacak.

Genel olarak kabul komitesi, amaç mektubunda birkaç basit sorunun cevabını arar. Sana asla açıkça sormazlar ama aşağıdaki sorular amaç mektubunu yazarken yanıtlanmalı:

1. Neden yüksek eğitime devam etmek istiyorsun?

2. Neden özellikle bu üniversitede çalışmak istiyorsun?

3. Neden Profesör X ile ya da özellikle üniversitenin bu laboratuvarında çalışmak istiyorsun?

4. Bu alanda ne kadar ve ne tür bir deneyimin var?

5. Deneyimlerin çalışmak istediğin bu alana ya da bu laboratuvara nasıl uyuyor?

6. Bu laboratuvara nasıl değer ekleyebilirsin?

7. Üzerinde çalışmak istediğin özel araştırma fikirleri var mı? Varsa kısaca açıkla.

8. Profesör X ile çalışmak ve yüksek lisans derecesi almak hedefine ulaşmana nasıl yardım edecek?

9. Üniversite neden seni Öğretim ve Araştırma Asistanı olarak tam fonlama yardımıyla kabul etmeli?

Amaç mektubunu yazarken bu soruları cevaplamayı göz önünde bulundurmalısın ama bir hikaye şeklinde. Ve eğer hikayen onlar için yeterince ilginçse sadece bir kabul değil ama aynı zamanda iyi bir burs da alırsın.

Amaç mektubu neden bu kadar önemli?

Bu noktada bir ara verip başka bir şey düşünelim. İşe alma yöneticisi olduğunu ve yeni proje için insanlar işe aldığını düşünelim. Açık pozisyonların reklamını yaptın ve teklif için minimum zorunluluklardan, gerekli yeteneklerden bahsettin. Eğer birisi minimum zorunlulukları sağlıyorsa ona her zaman gelecek projedeki görevleri tamamlamak için gereken yetenekleri öğretebileceğini biliyorsun.

Tüm olası öğrenciler başvurularını gönderdikten sonra büyük ihtimalle akademik performanslarına, önceki iş deneyimlerine, yeteneklerine vs. bakarak en iyi 10 adayı seçeceksin. Ama onlarla mülakat şeklinde konuşmaya karar veriyorsun. Çünkü projen için en iyi adayı istemiyorsun, en uygun adayı istiyorsun.

Başvuru sürecinde de aynı şey oluyor; tüm adaylarla mülakat olması imkansız olduğu için kabul komitesi doğru adayı amaç mektubundaki hikayelerden bulmak istiyor.

1. Spesifik ol.

Amaç mektubunda ne dersen de, spesifik ve bir amaç için yazdığına emin olmalısın. Bir şeyi sadece kabul komitesini etkileyeceğini düşündüğün için yazma. Sadece, Profesör X ile onun çalışmalarını sevdiğin için çalışmak istediğini söyleme. Bunun yerine, bu alanı neden sevdiğini, hayatının sonuna kadar özellik olarak bu alanda neden çalışmak istediğini, ne tür deneyim ve yeteneklerinin olduğunu, deneyim ve yeteneklerinin seni nasıl grup için en iyi seçenek yaptığını açıkça anlat.

2. Mektubunu sayılara dök:

“Son yıl projemi bitirdikten sonra laboratuvarımda mentor olarak çalıştım, burada bazı lisans öğrencilerine projelerini bitirmelerine yardımcı oldum.”

Mentor olarak bir deneyiminin olması harika görünse de tam bir resim vermiyor çünkü kabul komitesinin yaptığın etkiden haberi yok. O yüzden bu şekilde yazmayı deneyebilirsin:

“Lisans projemi bitirdikten sonra kendi laboratuvarımdan son sınıf 2 öğrenciye 6 ay boyunca mentorluk yapma şansı buldum. Öncelikli olarak onlarla son sınıf projeleri için fikirlerini geliştirmek üzere çalıştım ve projelerinde donanım kontrolü içim kod yazabilsinler diye Python’da gerekli programlama yeteneklerini öğrettim.”

Yukarıdaki mektup açıkça senin mentorluk deneyimini aydınlatıyor, örneğin kaç öğrenciye ve ne kadar süre öğrettin, onlara ne öğrettin ve hedeflerine ulaşmalarına nasıl yardımcı olduğun.

Bu iki mektup arasındaki farkı gördün mü? Sayılar ve spesifik detaylar, okuyucuya senin hakkında tamamen yeni bir bakış açısı veriyor ve sana olan ilgileri bir anda katlanıyor. Eğer deneyimlerini ve yeteneklerini doğru biçimde sayıya dökebilirsen kabul komitesi seni kesinlikle en iyi adaylar arasında görecek ve seni finansal yardımla kabul için ciddi bir şekilde göz önünde bulunduracaktır.  

3. Yazını kişiselleştir.

Başvuranların çoğu amaç mektubunu bir şablon olarak yazmaya ve her okula uydurmayı tercih ediyorlar. Basitçe üniversite adını ve çalışmak istedikleri profesörün adını değiştiriyorlar, bu kadar. Hedefin yüksek lisans olsa da başvurduğun okullar felsefeleri, kültürleri, akademik ve araştırma ortamları, fakülte havuzları ve deneyimleri, araştırma tesisleri ve odakları, güçlü yönleri, marka değerleri, iş beklentileri vs. açısından oldukça farklı. Bu nedenle, eğer birden çok üniversiteye başvuruyorsan tüm bu unsurları göz önünde bulundurmalısın ve yazını buna göre kişiselleştirmelisin.

4. Havalı kelimeler sergileme.

Bazı katılımcılar ayrılıklarını karartırken havalı kelimelerle övünmeye meyilliler.

Büyük ihtimalle çoktan tarayıcında bu kelimelerin eş anlamlılarına bakmak ve ne demek istediğimizi anlamak için yeni bir sekme açtın. Ve eğer biraz araştırma yaparsan bazı kelimelerin cümlenin anlamına uygun şekilde yerleştirilmediğini görürsün.

Başvuranların çoğunda amaç mektubu yazarken ileri kelime bilgileriyle hava atma yatkınlığı var. Sadece rastgele kelimeler için havalı eş anlamlılar bulup cümleye yerleştiriyorlar. Bu yazını güçlendirmiyor, bunun yerine tüm yazıyı anlaşılması zor hale getiriyor. Ve eğer kullanımını bilemeden bu kelimeyi yanlış yere koyarsan; sadece belirsiz bir cümleyle karşılaşırsın, başka hiçbir şey değil.

5. Kendini sat.

Amaç mektubun kabul komitesine seni şu nedenlerden işe almaları gerektiğini söyleyecek bir reklam gibi çalışmalı:

Seçtiğin alanda oldukça tutkulu,

Kanıtlanmış akademik kaydıyla iyi niyetli bir öğrenci,

İyi hazırlanmış ve her zaman yeni şeyler öğrenmeye hazır,

Akademik ve araştırma iş yüküyle başa çıkabilir,

Sağlam bir özgeçmişe sahip, benzer çalışma deneyimi olan,

Araştırma çalışmasını yürütebilir, profesör ve akran yüksek lisans öğrencileriyle iyi ilişkiler kurabilir ve sürdürebilir,

Yüksek lisans derecesini zaman içinde bitirebilir ve iyi bir dereceyle mezun olabilir.

6. Onlara seni almaları için nedenler ver.

Belki akademik sonucun o kadar iyi değil ama lisans öğrencisiyken birçok değişik projede gönüllü oldun, çeşitli yarışmalarda yarıştın, harika projeler yaptın ve bunun gibi diğer şeyler... Senin hakkında gerçek tutkunu yansıtacak bir şeyler olmalı. O zaman bunu bir hikaye forumuna getir ama hiç yoktan hikayeler değil.

Eğer harika hikayelerin varsa bunları yaz, harika bir şeyin yoksa yazma. Normal ol ve normal hikayeler yaz. Ortalama bir insan olmak, olmadığın biri gibi davranmaktan daha iyidir. Kabul komitesi üyeleri gerçek adayları yalan olanlardan sadece bir okumada ayıracak kadar deneyimli.

Kendini yanlış yansıtırsan hayalindeki üniversiteye gitme şansını oldukça düşürebilirsin. Örneğin, bir fon ajansından birkaç milyon dolar fon almış bir bilgisayar laboratuvarına başvuruyorsun. Amaç mektubunda bilgisayar çalışmalarında çok tutkulu olduğunu yazdın ama alakalı lisans derslerinin çoğunda ortalamanın altında notun var, bilgisayar işlerinde hiç deneyimin yok ve bitirme tezin bile konudan çok farklı. O zaman nasıl bilgisayar çalışmalarına tutkunu geliştirmeyi nasıl başardın?

Kabul komitesinin bir üyesi amaç mektubunu okuduğunda her zaman alakalı kanıtları arar. O yüzden, yalan bir hikaye uydurma, sadece kendin ol ve onlara seni almaları için gerçek nedenleri ver.

7. Sorunlarına değin.

Bir ya da daha fazla dönemde hep C ve D aldığını düşünelim. O zaman iyi bir yüksek lisans için çabalıyorsan bu sorunlara değinmelisin. Belki o dönemlerde çok ciddi değildin, belki bazı sağlık problemlerin ya da duygusal aksamaların vardı; düşük performansın için nedenler her neyse ne olduğunu anlatmak için birkaç satır yaz. Ama samimi bir açıklama yazdığına emin ol – her dönem sağlık sorunları ya da duygusal aksama yaşayamazsın. Belki hiçbir zaman yüksek lisans düşünmedin ve bu nedenle yüksek bir CGPA korumayı çok umursamadın. Belki son yılınızdayken bir ders için bir makale yazman gerekti ve bu ileri eğitime devam etmek için seni tetikledi.

Genel olarak amaç mektubun şu düzende olmalı: (1) tutkulu bağlayıcı (2) geçmişini belirli konuya bağla (3) akademik yeteneklerin ve ders çalışmaların hakkında spesifik detaylar (4) önceki projelerin ve araştırma çalışmalarının özeti (5) yayınlar ya da sunumlar (6) sorunlara değinme (7) neden profesör X ile çalışmak istediğin.

8. Neden profesör X ve neden profesör Y değil? Açıkla.

Bu açıkça değinilmesi gereken kritik bir konu. Ve çoğu mezun adaylar bu soruyu tam olarak cevaplamak konusunda başarısız oluyorlar. Çoğu bir çok yüksek lisansa başvuruyorlar ve spesifik olarak cevaplamaktansa genel bir açıklama buluyorlar.

Bahsedilen profesörün geçmiş ve şu anki araştırma çalışmaları, yayınlanmış makaleleri hakkında ödevini yap ve sonrasında en çok hangi ve ne tür projede çalışmak istediğinden bahset. Yeteneklerini ve deneyimini ilişkilendir ve yüksek lisans veya master tezin için bir fikrin varsa bunun hakkında 2-3 satır yaz; alakalı fikirleri ifade ettiğinden emin ol.

9. Oku, düşün, düzenle, kontrol okuması yap, tekrar düşün ve gönder.

İlk taslağını göndermek için kesinleştirmeden önce en az 10 kere okuy ve her seferinde değişik gün, saatlerde oku. Sadece okumuş olmak için okuma; her okuyuşunda düşün ve kendine bu soruları tekrar tekrar sor: “Bu anlamlı mı?”, “Tüm cümleler iyi şekilde bağlanmış mı?” veya “Birkaç satırı ya da paragrafı tekrar yazmalı mıyım?”.

Mükemmel olana kadar üzerinde çalış. Arkadaşlarından yazını eleştirmelerini iste. Lisans yaptığın kurumdan bir profesör ya da mezun ile bağlantın varsa tavsiye için onlara danış. Profesörler kariyerleri boyunca binlerce amaç mektubu görmüştür bu yüzden amaç mektubunun önemli elementlerini biliyorlardır ve kesinlikle senin mektubundaki eksik noktaları kolayca bulabilirler. Yüksek lisansa devam eden ya da önceki yıllarda mezun olmuş herhangi bir mezun yazını gözden geçirmene yardımcı olabilir.

10. Bunu bir son dakika işi olarak yapma.

Çoğu başvuranın mektubu yumurta kapıya dayanmışken yazmaya başlama eğilimi var ve büyük ihtimalle bunu son başvuru tarihinden bir ya da iki gün önce bitiriyorlar. Amaç mektubu yazmaya en az 8-10 haftanı ayırmalısın. Düşünmek, yazmak, düzenlemek, geri dönüş almak ve tekrar yazmak için yeterli vaktin olur.

Eğer bu şekilde yapmazsan, büyük ihtimalle hayalindeki okula girmene yardım etmeyecek tamamlanmamış ya da ortalama bir amaç mektubu elde edersin.

CV hazırlama hiç bu kadar kolay olmamıştı. 
Toptalent.co’nun sunduğu online cv hazırlama programı ile ücretsiz cv hazırla. 
3 adımda kolayca CV oluştur! CV hazırlama formu ile bilgilerini doldur, hazır CV örnekleri arasından birini seç ve pdf harika bir CV indir! 
Üniversite öğrencisi ya da üniversite mezunuysan CV nasıl hazırlanır hiç düşünme! Burada birçok hazır özgeçmiş örneği, örnek CV var! 
En güzel CV örnekleri ile Toptalent.co CV hazırlama sitesi tam sana göre! 

Durma hemen yeni bir CV oluştur!

En iyi yeteneklerin kariyer platformu toptalent.co'ya üye ol, Türkiye'nin ve dünyanın en iyi şirketlerinin iş, staj ve kariyer fırsatlarını keşfet.


POPÜLER MAKALELER