Mülakat Hazırlık Rehberi

Yazar: Zeynep Ayhan

Bir mülakata hazırlanmak senin için korkutucu görünüyor olabilir ancak kendini başarılı bir mülakata hazırlamak için atabileceğin çeşitli adımlar var.

Bir mülakata hazırlanırken öncelikle başvurduğun pozisyon ile birlikte şirket için hedeflerini, niteliklerini açıkça belirlemeye ve değerlendirmeye zaman ayırman gerekir. Bir başarı elde edebilmek için şirket üzerinde araştırma yapmalı ve neden uygun olduğunu anlamak için iş tanımını dikkatlice incelemelisin.

Bu yazıda, bunlarla birlikte hazırlık için neler yapman gerektiğini listeledik. Şimdi bir bakalım.

1. İş tanımını dikkatlice incele.

Hazırlık çalışman sırasında, şirketin yayınladığı iş tanımını kılavuz olarak kullanmalısın. İş tanımı, şirketin ideal bir adayda aradığı niteliklerin, becerilerin ve deneyimin bir listesidir. Kendini bu maddelerle ne kadar uyumlu hale getirirsen, işe alım profesyoneli de o derece nitelikli olduğunu görecektir.

Ayrıca iş tanımı, işe alım profesyonelinin görüşme boyunca isorabileceği sorular hakkında sana fikir verir.

2. Niteliklerinin pozisyonla uyumu üzerine düşün.

Mülakatından önce, işi neden istediğini ve neden o iş için nitelikli olduğunu iyi anlaman gerekir. Pozisyona olan ilgini ve neden o rol için en iyi kişi olduğunu açıklamaya hazırlıklı olmalısın.

3. Şirket ve pozisyon hakkında araştırma yap.

Başvurduğun şirketi araştırmak, mülakata hazırlanmanın önemli bir parçasıdır. Yalnızca görüşmen için bilgi sahibi olmakla kalmaz, aynı zamanda mülakatını gerçekleştirecek kişilerin önceden hazırladığı soruları cevaplarken de sana yardımcı olur.

Şirketi ve pozisyonu olduğunca araştırmak sana rekabette üstünlük sağlayacaktır. Yalnızca bu da değil, aynı zamanda mülakata yeterince hazır olursan bu, daha sakin kalıp en iyi seni göstermene yardımcı olacaktır.

Bunların yanında mülakata girmeden önce araştırma yapabileceğin birkaç şey daha var:

• Ürünü veya hizmeti araştır.

Pozisyon doğrudan şirketin ürün veya hizmet sistemiyle bağlantılı olmasa da yine de ekibin bir parçası olmak istiyorsun. Şirketin ürettiği ve tanıttığı ürün veya hizmet hakkında öğrenebileceğin her şeyi öğrenmek önemli olacaktır. Özellikle teknik bir ürünse ve teknik olmayan bir pozisyon için mülakata gireceksen, her ayrıntıyı bilmen gerekmez ancak şirketin sunduğu ana ürün veya hizmetler hakkında temel bir anlayışa da sahip olmalısın.

• Pozisyonu araştır.

İş tanımını dikkatlice okumak ve onunla birlikte gelen tüm gereksinimleri ve sorumlulukları anladığından emin olmak önemlidir. Bu, seni yalnızca görüşme sırasında pozisyon hakkında düşünülmüş, hedefe yönelik sorular sorabilmeye hazırlamakla kalmaz, aynı zamanda işi alırsan sorumlulukların üstesinden gelmek için gerçekten nitelikli ve hazır olmanı sağlar.

Eğer mümkünse, şirketteki benzer pozisyonları araştırıp çalışanların yorumlarını okumak da gün içinde yapacağın iş hakkında sana bilgi verecektir. Görüşme sırasında, iş teklifini alma ihtimalin için gerekli ayrıntıları istediğinden emin ol. Mülakattan önce rolü araştırmak, pozisyonun senin için doğru olup olmadığına karar vermene de yardımcı olacaktır.

• Şirket kültürünü araştır.

Günümüz modern şirketlerinin genellikle şirket kültürlerini ve sektörlerini tanıtan sosyal medya hesapları ve websiteleri vardır. Bu bilgiler, sana şirketi ve değerlerini daha iyi anlaman için faydalı olacaktır. Bir şirket dışarıdan ne kadar iyi görünürse görünsün, senin şirket kültürüyle ve değerleriyle uyuşman işe devamlılığın için çok önemlidir.

İş ortamı, şirket değerleri ve şirketin düşüncesiyle ilgili sorularını mülakat sırasında sorduğundan emin ol. Soruların, şirkette kullanılan yazılımlardan araçlara, tatillerden hastalık politikalarına kadar her şey olabilir. Mülakatın, şirketin kendisi için doğru bir çalışanı bulması kadar senin de kendin için doğru çalışma ortamını araman sebebiyle yapıldığını unutma.

Değerlerinin şirketle uyumlu olduğunu bilmek, mutlu bir profesyonel yaşam sağlayacaktır. Mülakat aynı zamanda şirket hakkında daha fazla bilgi edinmek ve şirketle uyumlu olduğunu göstermek için harika bir fırsattır.

4. Genelde mülakatlarda sorulan sorularla kendini değerlendir.

Mülakatta sorulabilecek her soruyu tahmin edemezsin fakat genel olarak mülakatlarda sorulan sorular hakkında bir araştırma yapabilirsin. Kim olduğunu, ne yaptığını ve ne istediğini hızlı bir şekilde tanımlayan bir tanıtım konuşması hazırlamak da senin için faydalı olacaktır.

Bazı mülakatlarda pozisyonla ilgili çeşitli testlere girmen gerekir. Örneğin, bir bilgisayar programlama, geliştirme veya analiz rolü için mülakata giriyorsan, kod yazman veya olan bir kodu değerlendirmen istenebilir. Bu mülakatlara hazırlanmak için halihazırda o şirkette çalışanlarla iletişime geçmen senin için faydalı olacaktır.

Ayrıca, sorulma ihtimaline karşı maaş beklentini de önceden düşünmelisin. Başvurduğun pozisyondaki maaş bilgilerinden emin değilsen, bulunduğun konuma, sektöre ve deneyimine göre sana yaklaşık maaş hesaplayabilecek siteler internette mevcut.

İşte genelde mülakatlarda sorulan sorulara birkaç örnek:

• Neden burada çalışmak istiyorsun?

Bu soruya hazırlanmanın en iyi yolu, şirketin ürünleri, hizmetleri, misyonu, geçmişi ve kültürü hakkında bilgi edinmektir. Cevabında, şirketin sana hitap eden ve kariyer hedeflerinle uyumlu olan yönlerinden bahsedebilirsin.

Örneğin: “Sektörde fark yaratan bir şirketle çalışmayı çok isterim. Pozitif bir çalışma ortamı ve benimle benzer değerlere sahip bir şirketle çalışmak iş arayışım boyunca hep önceliğim oldu ve bu şirket de listemin başında yer alıyor.”

• Bu pozisyonla neden ilgilendiriyorsun?

İşe alımcılar bu soruyu, rolü anladığından emin olmak ve ilgili becerilerini öne çıkarabilme fırsatı vermek için sorarlar. Bu da, pozisyonun gereklilikleri ile senin becerilerini karşılaştırman için faydalı olabilir. Özellikle yaparken zevk aldığın ve deneyimli olduğun becerilerini seç ve cevabında onlara odaklan.

Örneğin: “Profesyonel kariyerim çoğunda kullanıcı deneyimi tasarımlarına ilgi duydum. Bu şirketin Adobe ürünlerini kullandığını görmek beni heyecanlandırdı çünkü tüm Adobe programları hakkında bilgim var. Ayrıca, çevik iş akışları tasarıma uygulamayı destekliyorum. Bence büyük projelerin üstesinden gelmenin en iyi yolu bu. UX yöneticisi olarak önceki rolümde başarılı bir şekilde çevik bir süreç oluşturup başlatabildim ve proje hızında önemli gelişmeler gördük.”

• Güçlü yönleriniz nelerdir?

Bu soru sana hem teknik hem de sosyal becerilerin hakkında konuşma fırsatı verir. Görüşmede güçlü yönlerin istendiğinde, niteliklerini ve kişisel özelliklerini paylaşıp bunu başvurduğun rolle de ilişkilendirmen gerekir.

Örneğin: “Ben kesinlikle bir problem çözücüyüm. Zorluklara çözüm bulmayı ve derinlere inmeyi cazip buluyorum, benim için bulmaca çözmek gibi. Zevk aldığım ve her zaman iyi olduğum bir konu. Ürün geliştirmenin çoğu, zorlu konulara yenilikçi çözümler bulmakla ilgili, bu da kariyerimi bu noktaya getiren şey oldu.”

5. Beden dilin ve ses seviyenle ilgili pratik yap.

Görüşme esnasında olumlu ve kalıcı bir izlenim bırakmak önemlidir. Bunu kendinden emin, güçlü bir ses seviyesi ve arkadaş canlısı, açık bir vücut dili uygulayarak yapabilirsin. Bunu keşfedebilmek için arkadaşlarınla, ailenle ya da bir aynanın önünde kendi kendine denemeler yapabilirsin. Gülüşüne, tokalaşmana ve adımlarına da özellikle dikkat et.

6. Görüşmeci için birkaç düşündürücü soru hazırla.

Birçok işe alımcı, şirket ve pozisyon hakkında düşündürücü, şaşırtıcı sorular soran adaylara daha fazla güveniyor. Görüşme yapanlar için şirketi araştırdığını ve pozisyon hakkında bilgili olduğunu gösteren birkaç soru hazırlamalısın. Sorabileceğin bazı soru örnekleri şunlar:

• Bu pozisyonda çalışan biri için normal bir gün nasıl geçiyor?

• Burada çalışmanın en zevk verici yanı nedir?

• En başarılı çalışanların nitelikleri neler?

• Bu fırsat hakkında daha fazla şey öğrenmekten gerçekten keyif aldım. İşe alma sürecindeki sonraki adımlar nelerdir?

7. Önceden kendi kendine mülakat denemeleri yap.

Topluluk önünde konuşmada olduğu gibi mülakat denemesi yapmak kaygıyı hafifletmenin ve güvenini artırmanın en iyi yoludur. Deneme belki sana sıkıcı gelebilir, ancak mülakat sürecini tekrar tekrar yaşamak sana daha rahat ettirecek ve karşı tarafa doğru izlenimi vermende sana yardımcı olacaktır.

Yardımcı olacak arkadaşların veya ailenden birileri varsa, elinden geldiğince denemeler yap. Eğer yardımcı olabilecek birisi yoksa, sorularını ve cevaplarını yüksek sesle kendi kendine uygula. Deneme yaparken bir cevabın kulağa garip geldiğini veya söylendiğinde asıl istediğini aktarmadığını fark edebilirsin, bu yüzden bu sana cevaplarını iyileştirme ve onları aklında tutma fırsatı verecektir. Mülakatını ne kadar çok tekrar edersen, gerçek olay sırasında cevaplarından o kadar emin olursun.

8. Özgeçmişinin basılı kopyalarını hazır bulundur.

Çoğu şirket, başvuru ile birlikte özgeçmişinin dijital kopyalarını ister, ancak mülakat sırasında buna kolayca erişemeyebilirler. Birden fazla görüşmeciye verebileceğin kopyaların olması, hazırlıklı ve organize olduğunu gösterir. Birden fazla görüşmeciye verebilmek için en az üç nüshaya sahip olman faydalı olacaktır.

Hazırlığın sırasında özgeçmişini oku ve ortaya çıkabilecek boşluklar için yapacağın açıklamaları prova et. Örneğin, bir çocuğa veya aile üyesine bakmak için işten ayrılmış, kariyer yolunu değiştirmiş veya işe alımcı için özgeçmişinde başka boşluklar bulunuyor olabilir. Bunlar şirketler için endişe verici olabilir, bu nedenle riskli bir çalışan olmadığını onlara göstermek için açıklamanı önceden hazırlamak en iyisidir.

Özgeçmişinle ilgili başka tuhaf sorularla da karşılaşabilirsin. Karşı tarafa hitap ederken dürüst ama diplomatik olmak son derece önemlidir. Örneğin, yöneticin ya da kabul etmediğin bazı politikalar nedeniyle bir işi bırakmış olabilirsin ancak eski bir yönetici hakkında da olumsuz konuşmak istemiyorsun. Bu olası soruları göz önünde bulundur ve cevaplarını önceden hazırla, böylece yanlışlıkla pişman olacağın bir şey söylememiş olursun.

Mülakatın geri kalanında da olduğu gibi bu sorular için de en iyisi, görüşmeden önce notlar yazarak ve cevaplarını birçok kez yüksek sesle prova ederek hazırlanmaktır.

9. Görüşme için gideceğin yere önceden bak.

İş görüşmeleri birçok nedenden dolayı çoğu insan için stresli bir eylemdir ancak görüşmeye gitmek de başlı başına bir zorluk olabilir. Mülakatın bilmediğin bir bölgede veya tamamen yeni bir şehirde ise, yolunu bulmak ve oraya zamanında varabilmek senin için bir endişe kaynağına dönüşebilir.

Mülakat gününde her şeyin yolunda gitmesini sağlamak için bu önerileri dikkate al:

- Yola erken çık: Çok erken varma ihtimalin olsa da, mülakattan önce bolca vaktinin olması daha iyi olacaktır. Oraya ulaşmak için kendine fazladan birkaç dakika ayırsan bile, trafik yoğunluğu, kazalar, park sorunu veya binayı bulmakta zorlanma gibi küçük engeller seni geç kalmak zorunda bırakabilir. Çok erken gelirsen de notlarının üzerinden geçebilir veya zamanın görüşmeye zihinsel olarak hazırlamak için kullanabilirsin.

- Görüşme için iletişim bilgileri yanında olsun: Mülakata gidip gelirken bolca vaktin olsa bile, bazen kontrolün dışındaki durumlar yine de geç kalmana neden olabilir. Bir sorun çıktıysa ve geç kalacağını biliyorsan görüşme koordinatörünü ara ve durumdan haberdar et. Onlara önceden haber verirsen ve makul bir açıklaman varsa, seni anlayacak ve empati kurabileceklerdir. Bu durumda yapabileceğin en kötü şey, haber vermeden geç gelip kendini açıklamaya çalışmaktır.

- Konumu önceden araştır: Görüşmelerin çoğu günler veya haftalar önceden planlanır, bu nedenle gerçekleşeceği yeri araştırmak için zamanın olur. Görüşmenin yapılacağı yer sana yakınsa, konuma gitmek ve otoparkı kontrol etmek, trafiği not almak ve görüşmenin yapılacağı ofisi bulmak için bir gününü ayırabilirsin. Park etme veya ofisin başka bir sorunu konusunda endişeliysen, görüşmecinle iletişime geçerek onlardan daha fazla bilgi isteyebilirsin.

10. Kendini iyi sun.

Bir mülakattaki en büyük zorluklardan biri kendini en iyi şekilde tanıtmaktır. Çoğu insan bu fikirden rahatsızdır, ancak kendini doğru ve olumlu bir şekilde sunmak bir sana satış gibi hissettirmemelidir. Gerçek şu ki, seni diğer başvuranlardan ayırabilecek mesleki becerilerin ve deneyimlerin var, bu nedenle bunları potansiyel yöneticine kabul ettirme yöntemin kabul edilebilir ve beklenir bir olaydır.

Bir iş görüşmesine hazırlanırken, rolle ilgili becerilerini not et, deneyimlerinin ve yeteneklerinin departmanın ve şirketin genel hedeflerine nasıl katkıda bulunabileceğini düşün. Cevaplarının kısa olması için aralarından en pozitif ve pozisyonla alakalı olanları seçmelisin.

Önceki pozisyonların ile ilgili başarılarını veya eski şirketindeki büyümeni gösteren ölçütlerin veya istatistiklerin varsa, bunlar mülakat sırasında kendini sunmana çok yardımcı olacaklardır.

Başarıların ne olursa olsun, görüşmen sırasında bunları paylaşırken mütevazı olma. Potansiyel yöneticin, doğru kişi olduğunu ve şirkete bir şeyler katıp katamayacağını bilmek ister, bu nedenle, onlara sağlayabileceğini tüm nedenleri ile bilmeleri gerekir.

11. Görüşmeden sonra da irtibatta kal.

Görüşmenden sonra olası yöneticinle irtibata hazırlıklı olmalısın. Bunu yapmak, işe alım profesyoneline önceki konuşmanı hatırlatacak ve onlara pozisyonla gerçekten ilgilendiğini gösterecektir. Ayrıca sana bahsetmeyi unuttuğun noktaları gündeme getirme fırsatını da verir.

Bir devam mesajı için izleyebileceğin birkaç adım şöyledir:

- İlk paragrafta, spesifik iş tanımını belirt ve görüştüğün kişiye teşekkürle başla.

- İkinci paragrafta, şirketin adına ve konuşma sırasında işe alımcının bahsettiği önemli noktalara değin. Sonrasında konuyu deneyimlerine ve ilgi alanlarına bağla.

- Son paragrafta ise, sana iletecekleri herhangi bir soruları olup olmadığını ve eğer varsa cevaplamayı dört gözle beklediğini söyle.

Son olarak bir ipucu, beklemediğin yerden ve cevabından emin olmadığın bir soruyla karşılaşırsan, “Bunu bir dakika düşünmeme izin verin” şeklinde yanıtlayabilir ve hızlıca düşünebilirsin. Anlayışla karşılanacaktır. Hatta yönetici işe önem verdiğini düşünecek ve olumlu etkilenecektir.

Mülakata hazırlanmak için zaman ayırmak çok değerlidir, süreç boyunca kendinden emin hissettirecek ve daha sağlam adımlar atmanı sağlayacaktır.


Mülakat Simülasyonu ile mülakat sorularına nasıl cevaplar vermen gerektiğini hemen test et ve öğren. 
İnsan kaynakları profesyonellerinin en sık sorduğu mülakat soruları ve cevapları hakkında bilgi sahibi ol.
Daha önce hiç bir iş görüşmesine gitmedin ya da bu konuda çok az deneyimlisin. O zaman mülakat tekniklerini öğrenebileceğin “Mülakat Simülasyonu” tam sana göre! Hemen başla!

En iyi yeteneklerin kariyer platformu toptalent.co'ya üye ol, Türkiye'nin ve dünyanın en iyi şirketlerinin iş, staj ve kariyer fırsatlarını keşfet.


İLGİNİ ÇEKEBİLECEK İŞ İLANLARI

POPÜLER MAKALELER